Püskürtme Beton & Zemin Çivisi (Shotcrete)

Günümüzde uygulama alanları gittikçe artmakta olan Püskürtme Beton (shotcrete); normal betona göre daha ince taneli ve daha yüksek çimento oranlı özel dizayn betonun, yüksek basınçlı pompa ve hava ile birlikte püskürtülmesiyle uygulanmaktadır.

Püskürtme Beton Nerelerde Kullanılır? 

  • Yol veya otoban kenarlarındaki şevlere,
  • Temel kazısı sırasında kayma tehlikesi olan yan yüzeylere,
  • Tünel yada metro inşaatlarında tavan ve duvarlara,
  • Toprak kayması yada kaya, taş parçasının düşmesinin engellenmesinin istenildiği alanlarda,
  • Yapı güçlendirme projelerinde bina duvar ve kolonlarına,
  • Dekoratif amaçlı olarak yapay kaya gibi alanlara,
  • İzolasyon koruyucu katman olarak havuzlarda,
  • Suyun aşındırıcı etkisinden korunmak amacıyla dere yataklarında kullanılabilmektedir.

Püskürtme Betonunun Uygulama Yöntemi

Kuru karışım beton, özel shotcrete makinesi yardımıyla uygulanmaktadır. Uygulama esnasında kullanılan makine ve ekipmanlar;

  • Betonun püskürtülmesi için yüksek basınçlı kompresör
  • Betonu atmaya yarayan aliva, beton makinesi
  • Makineye bağlı 4 inç. çapında püskürtme için üretilmiş hortum
  • Hortumun uç kısmına bağlanan sıvı katkısı için nozzle

Önceden hazırlanan yüzeye beton yukarıdaki ekipmanlar yardımıyla yük hız ve basınçla fırlatılarak uygulanır. Uygulama esnasında koruyucu kask vb. iş güvenliği malzemeleri kullanmak hayati önem taşımaktadır. Beton içindeki priz hızlandırıcı sayesinde hızla mukavemet kazanır, duvara ilk temas ettiği noktada yüksek basınç etkisiyle yapışıp kalır ve birkaç saat içinde donarak beton duvar etkisini gösterir.

Shotcrete uygulamasında dikkat edilmesi gereken hususlardan bir tanesi, ön hazırlıkların beton gelmeden önce yapılmış olmasıdır. Sistemin komplike olması nedeniyle gelen beton özelliğini kaybetmeden bu işlemlerin yapılması gerekir.

Püskürtme Beton’un Uygulama Alanları Nerelerdir ?

Derin kazılarda, yollarda, şev stabilitesinde, kaya ve katı zeminlerde destek amaçlı kullanılır. Bunların haricinde;

  • Yapıların güçlendirilmesinde,
  • Bina duvarları ve kolonlarına,
  • Derin temelli kazılarda göçme tehlikesi bulunan bölgelere iksa amaçlı,
  • Tünel yapılırken yan yüzeylere ve üst tavan bölgelere,
  • Görsel amaçlı, dekor amaçlı doğal kaya görünümü vermek için,
  • Maden tesislerinde havuz kenarlarına uygulanmaktadır.

Püskürtme Betonun Avantajları

  • Hızlı bir şekilde uygulanabilir olması,
  • Kalıp maliyetlerinin azalması,
  • Hızla mukavemet alması sayesinde inşaat süresini azaltması,
  • Zaman maliyetini düşürmesidir.

Yaş Sistem

Yaş beton püskürtülmesi, karışıma su ilave edilerek uygulaması yapılan sistemdir. Kuru karışımdaki ekipmanlara benzer sistemle uygulanır. Sadece makinelerin teknik özellikleri farklıdır. Yaş püskürtmede, istenilmesi durumunda betona ilave olarak tel parçacıkları atılarak betonun çekme mukavemeti arttırılır.

Yaş sistemde geri sıçrama fazla olmadığı için ekonomik kayıp fazla olmaz.

Kuru sistemde beton dayanımı erken sağlandığı için yaş betona göre avantaj sağlar kazı desteği hızlı sağlanır.

Püskürtme Beton Makinesi Nedir ?

Kuru karışım betonu püskürterek atmaya yarayan makineye “Aliva” denmektedir. Alivalar farklı beton atma kapasitesine sahiptir. Ortalama boyutlardaki alivalar saatte 6 metreküp atmaktadır.

Püskürtme Beton Fiyatları

Shotcrete kuru karışım beton, normal beton fiyatlarına göre 30-40 tl daha pahalıdır. Örneğin 2020 güncel fiyat listesine göre ortalama C30 beton fiyatları 260 tl iken kuru karışım beton fiyatı 350 tl dir. Bunun başlıca sebebine gelecek olursak beton araç hizmet süresinin uzun olması fiyatları yükseltmektedir. Bir de kuru karışıma, yaş beton yüklenmemesi maliyetleri arttırmaktadır.

Alivaların Teknik Özellikleri

Rotor litresi 13 L.  & 21 L.
Beton Aktarma Kapasitesi: 5 -7m3/ h  9-12 m3/ h
Püskürtme Hava Basıncı: 15 / 21 m3/saat
Beton Sevk Hortumu: 2 1/2 ”
Kuru Karışım Mesafesi Yatay / Dikey: 150m / 60m
Agrega Ölçüsü: 5-21 mm.
Gres Pompası: Manuel & Otamatik 
Tahrik Motoru: 7.5 kw 400V / 50 hz.
Vibrasyon Motoru: 0.17 kw 400V / 50 hz.
Koruma: IP55
Ağırlık: 1.050 kg.

Zemin Çivisi Nedir?

Zemin çivisi; derin kazılarda, şevlerde, duraylılığı sağlamak için yapılan iksa sistemidir. Zemin çivisine pasif ankraj da denmektedir. Zemin düzlemine parelel, yataya yakın açıyla delgi işlemi yapılır. Açılan delgi içine belirli çaplarda inşaat demiri ve çimento yerleştirilerek imalat tamamlanır.

Zemin çivileri katı killerde, ayrışmış kaya formlarında ve kayalarda kullanılır. Yapımı kolay ve hızlıdır. Kısacası bu uygulama kendini tutabilen zeminlerde ve kayalarda uygulanmaktadır.

Zemin Çivisi Nasıl Uygulanır?

Delgiden Önce Hazırlık

Zemin çivili iksa sistemlerine başlamadan önce ön hazırlıklar yapılmalıdır. Çivi imalatı kademeler şeklinde 2-2,50 mt’ lik kazılar yapılarak en üst kottan başlayarak temel kotuna kadar kazı – uygulama şeklinde tekrar etmektedir. Duraylılık problemi olan zeminlerde daha az yükseklikte kazı işlemi yapılmalıdır. Gerekmesi durumunda çivi yapılmadan geçici bir destekleme sistemiyle önlem alınmalıdır.

Delgi Yapımı

Delgi yapımı genel olarak mini kazık – ankraj makineleri diye bilinen makine ve ekipmanlarla yapılır. Sert kaya formu olan yerlerde havalı sistem ile delgi yapılır. Katı kil ve benzeri zeminlerde auger ve matkap ile delme işlemi yapılır.

Delme işlemi öncesinde projede belirtilen ölçülerde zemin çivisi noktaları verilmelidir. Yüzey gerilmelerini homojen dağıtabilmek için ölçüleri sistematik ve doğru şekilde yapmalısınız.

Çivilerin Montajı ve Çimentolu Enjeksiyon

Delgi işçiliğinin tamamlanmasından sonra genellikle 24mm-32mm çap aralığındaki inşaat demirleri uygulamalarda kullanılır. Bu çaplar çevredeki yüklere, zemin profiline ve kazı derinliğine göre değişkenlik gösterir. Bulon demirlere 3’er metre arayla merkezleyici yerleştirilir . Merkezleyici demirin tamamının enjeksiyonla bulanmasına yardımcı olur. İnşaat demirinin toprakla temasını keserek korozyona uğramasını engeller. Bulon demir açılan boş kuyuya atılmadan önce 20 mm çapında sarmal hortum ile boydan boya bağ teli ile bağlanır.

Zemin Çivisi Enjeksiyonu

Bulon demirlere bağlanan hortum ile çimento enjeksiyon hortumu birbirine sıkıca bağlanır. Projede belirtilen oranlarda çimento karışımı, enjeksiyon makinesi ile zemin çivisi noktalarına enjekte edilir. Kuyu ağzından çimento gelene kadar işlem tekrarlanır. Kuyu içinde kalan yüzey suları veya çamur gibi yabancı maddelerin temizliğinden emin olmak için işlemi en az iki kere yapmalısınız.

Zemin çivilerinin tam olarak yük altında çalışabilmeleri için priz süresine dikkat etmelisiniz. Priz süreleri katkı kullanılarak 5 gün katkı kullanılmadan 7 gün olarak uygulanır.

Plaka Montajı Kaynak veya Somunlama

Zemin çivilerinin dış montajında plaka ve kaynak işlemi yapılır. Diğer bir yöntem de diş açma ve somunlamadır. Uygulamalarda ağırlıklı olarak kaynak yöntemi kullanılmaktadır. Kaynak işlemi yapılırken kaynak dolgusunun projede belirtilen kalınlıklarda olmasına dikkat edin. Yük altında plakalar bulon demirden sıyrılarak göçük oluşmasına neden olabilir.

Zemin çivileri genellikle püskürtme beton uygulamasıyla birlikte yapılır. Zemin çivili- püskürtme beton, zemin çivili – perde duvar, zemin çivisi – fore kazık vb. uygulamaları vardır. Püskürtme beton ve diğer uygulamalar hakkında bilgilere sitemizden ulaşabilirsiniz.